Blog

Kot lub pies więcej pije, częściej sika i chudnie? Poznaj objawy chorób nerek. Umów konsultację u lek. wet. Ady Szewińskiej w ELWET na Mokotowie.

Objawy badania i leczenie

Twój kot częściej podchodzi do miski z wodą, a w kuwecie zostają większe bryłki mokrego żwirku? Pies potrzebuje
dodatkowych spacerów, chudnie lub gorzej je? Takie zmiany mogą być objawem choroby nerek. Warto je sprawdzić, nawet jeśli zwierzę nadal bawi się i zachowuje dość normalnie. Wczesne stadia choroby mogą przebiegać bez wyraźnych
dolegliwości. [1, 2]

W klinice weterynaryjnej ELWET na warszawskim Mokotowie konsultacje nefrologiczne psów i kotów prowadzi lek. wet.
Ada Szewińska. Jeśli zauważasz niepokojące objawy lub masz nieprawidłowe wyniki badań pupila, umów wizytę i zabierz dotychczasową dokumentację.

Objawy chorób nerek u psa i kota

Zmiany zwykle najlepiej dostrzega opiekun, który zna codzienne zwyczaje zwierzęcia. Zwróć uwagę na: większe pragnienie i częstsze uzupełnianie miski z wodą; oddawanie większej ilości moczu, większe mokre bryłki w kuwecie lub potrzebę częstszych spacerów; spadek apetytu, chudnięcie iutratę masy mięśniowej; osłabienie, mniejszą aktywność i pogorszenie wyglądu sierści; nudności i wymioty. [1, 2]

Nie przypisuj tych zmian wyłącznie starzeniu się. Jednocześnie samo zwiększone pragnienie nie przesądza o chorobie
nerek - podobne objawy mogą towarzyszyć innym schorzeniom. Ich przyczynę ustalamy na podstawie badania pacjenta i odpowiednio dobranej diagnostyki. [3]

Kot lub pies wielokrotnie próbuje oddać mocz, ale wydala tylko krople albo nie oddaje go wcale? To wymaga natychmiastowej oceny weterynaryjnej. Nie czekaj na planową konsultację nefrologiczną. Szczególnie u kocurów może dojść do niedrożności cewki moczowej, która zagraża życiu. [4]

Najczęstsze problemy z nerkami i ważne przyczyny ich uszkodzenia

Przewlekła choroba nerek

Przewlekła choroba nerek, nazywana też PChN lub CKD, oznacza utrzymujące się uszkodzenie nerek albo zaburzenie ich funkcji. Jest szczególnie istotnym problemem u starszych kotów, ale występuje również u psów i młodszych zwierząt. Może rozwijać się stopniowo, zanim opiekun zauważy zmianę samopoczucia. [1, 2]

Uszkodzone nerki mogą gorzej zagęszczać mocz, dlatego zwierzę więcej sika i pije. W miarę postępu choroby mogą pojawić
się brak apetytu, chudnięcie i osłabienie. PChN może także wiązać się z nadciśnieniem oraz niedokrwistością. Leczenie dobieramy do stanu pacjenta i wyników badań; jego celem jest ograniczanie powikłań, poprawa komfortu i spowalnianie postępu choroby. [1, 2, 5]

Ostre uszkodzenie nerek

Ostre uszkodzenie nerek rozwija się szybko i wymaga pilnej diagnostyki. Może wynikać między innymi z zatrucia, ciężkich
zaburzeń ukrwienia nerek lub zakażenia. Nagłe pogorszenie samopoczucia, wymioty i wyraźne zmiany ilości oddawanego moczu są sygnałami alarmowymi. [5]

Szczególne zagrożenie dla kotów stanowią lilie z rodzaju Lilium oraz liliowce Hemerocallis. Niebezpieczne może być
zjedzenie fragmentu rośliny, zlizanie pyłku lub wypicie wody z wazonu. Przy podejrzeniu takiego kontaktu szukaj pomocy od razu, zanim wystąpią objawy. U psów ryzyko uszkodzenia nerek wiąże się m.in. ze zjedzeniem winogron lub
rodzynek. [5, 6]

Odmiedniczkowe zapalenie nerek

To zakażenie obejmujące nerki, które może prowadzić do ich uszkodzenia. Objawy bywają mało charakterystyczne: zwierzę
jest osowiałe, gorzej je lub wymiotuje. Gorączka i ból brzucha mogą wystąpić, ale ich brak nie wyklucza choroby. [7]

Diagnostyka może obejmować badania krwi, analizę i posiew moczu oraz badania obrazowe. Leczenie przeciwbakteryjne
powinno uwzględniać wyniki posiewu i ocenę wrażliwości bakterii na leki. Nie każda choroba nerek wymaga antybiotyku. [7]

Choroby kłębuszków nerkowych i białkomocz

Kłębuszki nerkowe filtrują krew. Ich uszkodzenie może powodować nadmierną utratę białka z moczem, czyli białkomocz.
Choroby kłębuszków występują częściej u psów niż u kotów, a nieprawidłowości
mogą zostać wykryte zanim pojawią się wyraźne objawy lub wzrośnie kreatynina.
[8]

W ocenie białkomoczu pomocne jest oznaczenie stosunku białka do kreatyniny w moczu, czyli UPC. Wynik
interpretujemy razem z pozostałymi badaniami, ponieważ białko w moczu może mieć
również przyczyny niezwiązane bezpośrednio z uszkodzeniem kłębuszków. [8]

Kamienie i utrudniony odpływ moczu

Kamienie mogą powstawać w różnych częściach
układu moczowego. Kamień w moczowodzie, czyli przewodzie łączącym nerkę z pęcherzem, może utrudnić odpływ moczu i uszkadzać nerkę. Taki problem jest istotny zwłaszcza u kotów i wymaga badań obrazowych, najczęściej USG. [9, 10]

Oddawanie moczu nie wyklucza niedrożności jednego moczowodu. Objawy mogą być nieswoiste, a druga nerka może nadal
wytwarzać mocz. Dlatego niepokojące wyniki badań albo nagłe pogorszenie stanu
zwierzęcia wymagają oceny także wtedy, gdy kuweta jest używana normalnie. [9]

Wrodzone i dziedziczne choroby nerek.

Choroby nerek mogą dotyczyć także młodych zwierząt. Przykładem jest wielotorbielowatość nerek u kotów, związana z
powstawaniem torbieli w ich tkance i szczególnie kojarzona z kotami perskimi. W diagnostyce wykorzystuje się USG, a w określonych przypadkach również badania genetyczne. [11]

Jakie badania pomagają rozpoznać chorobę nerek

Pełnej oceny nie daje jeden parametr. Lekarz może zalecić: badania krwi, m.in. kreatyninę, mocznik, SDMA, fosfor i elektrolity oraz morfologię; badanie moczu z oceną jego ciężaru właściwego i osadu; oznaczenie UPC, jeśli wskazana jest ocena utraty białka, posiew moczu przy podejrzeniu zakażenia; pomiar ciśnienia tętniczego; USG nerek i układu moczowego, a w razie potrzeby inne badania obrazowe. [1, 3, 7, 9]

Podwyższona kreatynina u psa lub kota wymaga wyjaśnienia, ale pojedynczy wynik nie wystarcza do rozpoznania przewlekłej choroby nerek. Znaczenie mają m.in. nawodnienie, masa mięśniowa, wyniki moczu i wcześniejsze pomiary. Po rozpoznaniu PChN jej stadium ocenia się u stabilnego pacjenta; uwzględnia się również białkomocz i ciśnienie. [1, 3, 12]

W ELWET wykonujemy badania laboratoryjne oraz badania USG. Zakres diagnostyki ustalamy
indywidualnie podczas wizyty.

Jak wygląda leczenie chorób nerek

Leczenie zależy od przyczyny problemu. U pacjentów z przewlekłą chorobą nerek może obejmować odpowiednio dobrane
żywienie, wyrównanie zaburzeń nawodnienia i elektrolitów, kontrolę ciśnienia i białkomoczu oraz łagodzenie nudności. Potrzebne są też badania kontrolne, które pozwalają dostosować postępowanie. Płynoterapię dobiera się do stanu pacjenta - nie każde zwierzę z nieprawidłowymi parametrami nerkowymi potrzebuje kroplówek. [5]

Dieta nerkowa może być ważną częścią leczenia, ale jej wprowadzenie powinno wynikać z rozpoznania i stadium choroby.
Liczą się również apetyt, masa ciała i ilość zjadanego pokarmu. Jeśli kot odmawia zaleconej karmy, skontaktuj się z lekarzem, żeby ustalić dalsze postępowanie żywieniowe. [13]

Kiedy umówić konsultację nefrologiczną

Wizyta jest wskazana, gdy zwierzę więcej pije lub oddaje więcej moczu, chudnie bez wyraźnej przyczyny, ma nieprawidłowe
wyniki badań nerkowych albo stwierdzono u niego białkomocz czy zmiany w USG. Konsultacja pomaga też zaplanować dalszą opiekę nad pacjentem z rozpoznaną chorobą nerek. U seniorów warto omówić kontrolę nerek podczas wizyt profilaktycznych, nawet przy dobrym samopoczuciu. [1, 3]

Na wizytę zabierz wcześniejsze wyniki krwi i moczu, opisy USG, listę leków i suplementów oraz informację o diecie. Zapisz, od kiedy zauważasz zmiany pragnienia, apetytu i oddawania moczu. Przed wizytą zapytaj recepcję o przygotowanie do ewentualnych badań i sposób pobrania próbki moczu. Nie ograniczaj zwierzęciu dostępu do wody. [2]

Nefrologia weterynaryjna w ELWET na Mokotowie

W ELWET nefrologią psów i kotów zajmuje się lek. wet. Ada Szewińska, absolwentka SGGW w Warszawie. W ramach programu Erasmus+ spędziła również rok studiów na University of Veterinary Medicine w Budapeszcie. Doświadczenie zdobywała w polskich klinikach całodobowych oraz podczas zagranicznych staży klinicznych: w WinterHill Veterinary Clinic w USA, SanMarco Veterinary Clinic we Włoszech, Dierenkliniek Sanimalia w Belgii i na University of Veterinary Medicine na Węgrzech.

Jej głównym obszarem zainteresowań jest uro-nefrologia. Rozwija wiedzę podczas szkoleń z diagnostyki i terapii chorób
nerek oraz układu moczowego psów i kotów. W codziennej pracy łączy podejście internistyczne z dbałością o ograniczenie stresu pacjenta i jasną, empatyczną komunikację z opiekunem.

Umów konsultację nefrologiczną u lek. wet. Ady Szewińskiej w ELWET. Podczas rezerwacji wskaż, że chodzi o chorobę nerek lub konsultację nefrologiczną.

Umów wizytę w ELWET lub zadzwoń: 22 843 23 46 albo 22 853 24 81. ELWET al. Niepodległości 24/30, Warszawa Mokotów. Klinika działa całodobowo. Planowe konsultacje u Ady Szewińskiej odbywają się zgodnie z jej grafikiem; w nagłych przypadkach pomocy udziela zespół dyżurny.

Najczęstsze pytania opiekunów

Czy kot chory na nerki zawsze przestaje oddawać mocz?

Nie. Przy przewlekłej chorobie nerek może
oddawać go więcej niż wcześniej. Brak moczu lub bezskuteczne próby jego oddawania wymagają natychmiastowej pomocy. [2, 4]

Czy częste wizyty w kuwecie oznaczają chorobę nerek?

Ważna jest ilość moczu. Większe objętości mogą towarzyszyć zaburzeniom pracy nerek. Częste oddawanie małych ilości,
parcie i krew w moczu mogą wskazywać na problem z pęcherzem lub cewką. Rozróżnienie wymaga badania. [2, 4]

Czy prawidłowa kreatynina wyklucza chorobę nerek?

Nie wyklucza jej wczesnego stadium. W ocenie wykorzystuje się też inne wyniki, w tym mocz, SDMA i badania obrazowe,
oraz porównanie z wcześniejszymi pomiarami. [3]

Czy przewlekłą chorobę nerek można wyleczyć?

Utrwalone uszkodzenie nerek jest zwykle nieodwracalne. Leczenie służy ograniczaniu postępu choroby i jej powikłań oraz
utrzymaniu możliwie dobrego samopoczucia zwierzęcia. Rokowanie zależy od konkretnego przypadku. [5]

Źródła medyczne:

1 Cornell Feline Health Center Chronic Kidney Disease

2 IRIS Chronic kidney disease

3 IRIS CKD Early Diagnosis

4 Cornell Feline Health Center Feline Lower Urinary Tract Disease

5 MSD Veterinary Manual Renal Dysfunction in Dogs and Cats

6 FDA Lovely Lilies and Curious Cats A Dangerous Combination

7 MSD Veterinary Manual Pyelonephritis in Small Animals

8 MSD Veterinary Manual Glomerular Disease in Dogs and Cats

9 IRIS Feline ureteral obstruction

10 Cornell Feline Health Center Bladder and Kidney Stones

11 Cornell Feline Health Center Polycystic Kidney Disease

12 IRIS Guidelines

13 IRIS Diets for Cats with Chronic Kidney Disease

Źródła sprawdzono 12 października 2026 r.
Numery w nawiasach kwadratowych odnoszą się do powyższych źródeł; przy publikacji można zachować je jako przypisy.

*Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania weterynaryjnego.